MEB direksiyon uygulama sınavında değerlendirme, komisyon üyelerinin tablet bilgisayara işlediği güncel Ek-4 formuna göre yapılır. Toplam 40 dakika süren sınavda hatalar mavi, sarı ve kırmızı renklerle gruplanır. Sınav kuralına göre 1 kırmızı hata, 2 sarı hata veya 5 mavi hata yapıldığında sınav o anda sonlandırılır ve aday başarısız sayılır.
Kırmızı hatalar nelerdir? Tek hatada sınav neden biter?
Kırmızı hatalar, trafik güvenliğini doğrudan tehlikeye atan veya temel sürüş kurallarının çiğnendiği asli kusurlardır. Bu kategorideki maddelerden herhangi biri tek bir kez bile yapılsa, komisyon aracı durdurur, direksiyona usta öğretici geçer ve sınav o anda sona erer.
Ek-4 değerlendirme formundaki başlıca kırmızı hata maddeleri şunlardır:
- Emniyet kemeri takmamak: Araca oturduktan sonra emniyet kemerini takmadan aracı hareket ettirmek.
- Sinyal vermemek veya sinyali unutmak: Kalkış yaparken sola sinyal vermemek, şerit değiştirirken, dönüşlerde veya park alanına girip çıkarken sinyal kullanmamak. Sinyal kolunu dönüş tamamlanmadan erkenden kapatmak da kırmızı hata sayılır.
- Kaldırıma veya dubalara çarpmak: Paralel park, L park veya 25 metre geri gitme alanlarında tekerleğin kaldırıma temas etmesi ya da arabanın sınır dubalarına dokunması.
- Trafik ışığı ve işaretlerine uymamak: Kırmızı ışıkta geçmek, “DUR” levhasının bulunduğu kavşakta tam duruş yapmadan yola çıkmak.
- Yayalara ve geçiş hakkına dikkat etmemek: Yaya veya okul geçidinde bekleyen yayalara yol vermemek, kavşaklarda geçiş önceliği olan araçların önüne çıkmak.
- Şerit disiplinini bozmak: Düz devam çizgisi olan yollarda çizgi ihlali yapmak, karşı şeride taşmak veya aracı iki şeridin ortasında sürmek.
- Komisyonun müdahale etmesi: Tehlikeli bir durumda komisyon üyesinin yedek pedallara basması veya direksiyona müdahale etmek zorunda kalması.
Direksiyon sınavının parkur düzeni ve genel kuralları hakkında kapsamlı bilgi almak için direksiyon sınavı rehberi sayfasına bakabilirsin.
Sarı hatalar nelerdir? İkinci hak nasıl uygulanır?
Sarı hatalar, sürüş güvenliğini doğrudan riske atmayan ancak araç hâkimiyeti ve sürüş tekniği konusundaki eksiklikleri gösteren tali kusurlardır.
Bir sarı hata yaptığında sınav devam eder; komisyon tablete bu hatayı işler. Ancak sınav boyunca aynı veya farklı bir sarı hatayı ikinci kez tekrarlarsan sınavın sonlandırılır.
Sık karşılaşılan sarı hatalar şunlardır:
- Aracı stop ettirmek: Kalkışta veya manevra sırasında debriyaj gaz dengesini kuramayarak motoru stop ettirmek sarı hatadır. Sınavda bir kez stop etme hakkın vardır. İkinci kez stop ettirdiğinde sınav biter.
- Uygunsuz vites kullanımı: Hıza uygun vites seçmemek, motor devrini çok yükseltmek veya çok düşük hızda yüksek viteste aracı titretmek.
- Dönüş kavislerini ayarlayamamak: Sağa dönüşleri dar, sola dönüşleri geniş almamak (bu durum trafiği tehlikeye düşürmüyorsa sarı, tehlike yaratırsa kırmızıya döner).
- Yokuş kalkışında hafif geri kaçırmak: Eğimli yolda kalkarken aracı hafifçe geri kaydırmak (aracın 50 santimetreden fazla kayması kırmızı hata sayılır).
- Koltuk ve ayna ayarını yapmamak: Araca bindiğinde koltuğu veya dikiz aynalarını kontrol etmeden doğrudan sürüşe başlamak.
- El frenini indirmeyi unutmak: Kalkış yaparken el frenini tam indirmeden gaz vermek.
Sınavda başarısızlık yaşanması durumunda tanınan hakları ve telafi eğitimlerini öğrenmek istersen direksiyon sınav ücreti ve haklar yazımızı inceleyebilirsin.
Mavi hatalar nelerdir? İlk 5 dakikalık araç tanıtımı
Sınavın ilk 5 dakikası araç başı sorgulama bölümüdür. Adayın aracı teknik olarak ne kadar tanıdığı ölçülür.
Bu bölümde adaya kaput altı, bagaj ve araç içi donanımlarla ilgili sorular yöneltilir. Mavi hatalarda toplam 5 hata hakkı bulunur. Aday 5 mavi hata yaparsa sınav sürüş aşamasına geçmeden biter; 4 veya daha az hata yapan aday kalan 35 dakikalık sürüş parkuruna başlar.
Mavi hata kapsamındaki kontroller şunlardır:
- Kaput altı: Motor yağı kapağı ve kontrol çubuğu, motor soğutma suyu kapağı, cam silecek suyu haznesi, fren hidrolik yağı ve akünün yerini gösterebilmek.
- Bagaj alanı: Stepne (yedek lastik), kriko, bijon anahtarı, reflektör ve ilk yardım çantasını gösterebilmek.
- Araç içi kumandaları: Kısa ve uzun farları açmak, silecek kolunu çalıştırmak, dörtlü flaşörü açmak, klima ve havalandırma kumandalarını ayarlamak.
- Gösterge paneli: Hız, devir, yakıt ve hararet göstergelerini okuyabilmek, el freni ve şarj ikaz lambalarını bilmek.
- Lastik kontrolü: Dışarıdan lastiklerin hava basıncını gözle veya ayakla kontrol etmek.
Araç parçalarını ve teknik görevlerini önceden pekiştirmek için araba motor parçaları rehberine ve ilgili dersler arşivimize göz atabilirsin.
Sınavda en çok hangi hatalardan kalınır?
Direksiyon sınavında adayların en sık elenmesine yol açan üç kritik durum öne çıkar:
- Sinyal dikkatsizliği: Sınav heyecanıyla kalkışta sol sinyal vermemek, park çıkışında sinyali açmamak veya şerit değiştirirken sinyal vermeyi unutmak en yaygın kalma sebebidir.
- Park manevralarında acele etmek: L park veya iki araç arasına paralel park yaparken aceleyle aynalara bakmamak, dubayı teğet geçmeye çalışırken dokunmak veya kaldırıma çarpmak.
- Stop ettikten sonra paniğe kapılmak: Araç stop ettiğinde sınavın bittiğini zannederek telaşlanmak ve hemen ardından debriyajı hızla bırakıp ikinci kez stop ettirmek. Stop ettiğinde sakin kalıp vitesi boşa almalı, kontağı kapatıp yeniden çalıştırmalı ve soğukkanlılıkla hareket etmelisin.
Teorik sınav konularını canlı tutmak ve pratik yapmak için 50 soruluk ehliyet deneme sınavını düzenli olarak çözebilirsin.