Ehliyet almak veya sürücü belgesini yenilemek isteyen her adayın yetkili bir sağlık kuruluşundan “sürücü olur” raporu alması zorunludur. Güncel uygulamada sağlık raporu süreci tamamen elektronik ortamda yürütülür. İlk olarak e-Devlet üzerinden Kişisel Sağlık Bilgi Formu doldurulur, ardından kayıtlı olunan aile hekimine gidilerek muayene olunur ve düzenlenen e-rapor doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sistemine aktarılır. Alınan rapor düzenlendiği tarihten itibaren 2 yıl geçerlidir.
1. Adım: e-Devlet Kişisel Sağlık Bilgi Formu doldurma (Zorunlu)
Aile hekimine gitmeden önce yapman gereken ilk işlem e-Devlet üzerinden sağlık beyanını tamamlamaktır. Bu form doldurulup onaylanmadığı sürece hekimin ekranında sürücü raporu paneli açılmaz.
Formu doldurmak için şu adımları izle:
- turkiye.gov.tr adresine veya e-Devlet mobil uygulamasına T.C. kimlik numaran ve şifrenle giriş yap.
- Arama kutusuna “Kişisel Sağlık Bilgi Formu” yaz ve Sağlık Bakanlığı hizmetine tıkla.
- Formdaki kronik hastalıklar, düzenli kullanılan ilaçlar, görme ve işitme durumuna ilişkin soruları doğru şekilde işaretle.
- Bilgileri onaylayıp başvuruyu kaydet. Form anında e-Nabız ve aile hekimliği sistemine düşer.
2. Adım: Aile hekimliği muayenesi ve kontrol alanları
Formu kaydettikten sonra kayıtlı olduğun aile hekiminden MHRS veya ALO 182 üzerinden randevu alarak muayeneye git.
Muayene sırasında hekim şu temel kontrolleri yapar:
- Görme keskinliği ve renk körlüğü: Göz tablosu üzerinden harfleri okuma ve temel renk testleri uygulanır. Gözlük veya lens kullanıyorsan muayeneye mutlaka bunlarla gitmelisin; raporda “gözlükle araç kullanır” kodu belirtilir.
- İşitme ve denge: Fısıltı testi ve temel denge refleksleri kontrol edilir.
- Eklem ve uzuv hareketleri: Kollar, bacaklar ve boyun hareket açıklığı incelenir.
Aile hekimi genel durumunu uygun bulursa tek hekim sürücü sağlık raporunu onaylar. Ancak ileri düzeyde göz kusuru, kalp rahatsızlığı veya ortopedik engel tespit ederse seni ilgili branş uzmanına ya da devlet hastanesi sağlık kuruluna sevk eder.
3. Adım: Sürücü raporu ücreti ve SBOS ödeme süreci
Sağlık Bakanlığı uygulaması kapsamında sürücü sağlık raporları için düzenleme harcı alınmaktadır.
- Aile hekimi muayeneyi tamamladığında sana bir işlem referans numarası verir.
- Bu numarayla Sağlık Bakanlığı Ödeme Sistemi (SBOS) web sayfası veya anlaşmalı kamu bankaları üzerinden tek hekim rapor ücreti yatırılır.
- Ödeme sisteme yansıdığı anda rapor e-imzalanarak geçerlilik kazanır. Ödeme yapılmayan raporlar NVİ sisteminde görünmez.
Devlet hastanesine veya özel tıp merkezine sevk edilmen durumunda ise ilgili hastanenin poliklinik veya heyet raporu tarifesi uygulanır.
1. grup ve 2. grup sürücü sınıfları arasındaki farklar
Sürücü sağlık şartları yönetmeliğinde araç sınıfları iki gruba ayrılır:
- 1. Grup Sürücüler: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıflarıdır. Motosiklet, otomobil ve traktör kullananları kapsar. Sağlık kriterleri daha esnektir ve aile hekimi tarafından onaylanabilir.
- 2. Grup Sürücüler: C1, C, D1, D, CE ve DE sınıflarıdır. Kamyon, çekici, otobüs ve minibüs gibi ticari veya ağır vasıtaları kapsar. Bu grupta gece körlüğü, görme alanı daralması ve uyku apnesi gibi detaylı testler zorunludur; heyet veya uzman hekim raporu gerekebilir.
Hangi sınıfın hangi araçları kapsadığını öğrenmek için ehliyet sınıfları ve yaş şartları tablosuna bakabilirsin.
Sağlık raporu kaç yıl geçerlidir?
Sürücü adayları veya ehliyetini yenileyenler için düzenlenen sağlık raporu düzenlenme tarihinden itibaren 2 yıl boyunca geçerlidir.
Bu 2 yıllık süre içinde sürücü kursuna yazılabilir, e-sınav ve direksiyon sınavlarını geçebilir ve Nüfus Müdürlüğünden ehliyetini teslim alabilirsin. İki yıl içinde ehliyet çıkarılmazsa rapor geçersiz kalır ve yeniden muayene olmak gerekir.
Sıfırdan ehliyet alma adımlarının tamamını görmek için ehliyet alma şartları ve süreci sayfamıza, eski ehliyetini değiştireceksen ehliyet yenileme rehberi içeriğimize göz atabilirsin.
Sınav hazırlığında teorik bilgilerini test etmek için 50 soruluk ehliyet deneme sınavını dilediğin zaman çözebilirsin.